Sürdürülebilirlik · · 7 dk okuma
Kraft koli ve geri dönüşüm: sürdürülebilir ambalajın kısa rehberi
Kraft koli neden geri dönüşüme uygundur, hangi ekler süreci zorlaştırır, Türkiye'de ambalaj atıkları hangi kurallarla yönetilir? İşletmeler için pratik bir rehber.

Sürdürülebilir ambalaj üzerine konuşulurken kraft koli sık sık iyi bir başlangıç noktası olarak gösterilir. Bunun nedenleri gerçek: kağıt yenilenebilir bir hammaddeden üretilir, geri dönüşüm altyapısı yaygındır ve kullanılmış koli yeniden koli olabilir. Ancak bir kolinin gerçekten döngüye girmesi, tasarımından atık kutusuna kadar verilen kararlara bağlıdır. Bu yazıda kraft kolinin geri dönüşüm yolculuğunu ve işletmelerin bu yolculuğu nasıl kolaylaştırabileceğini anlatıyoruz.
Kraft kağıt nedir?
Kraft, odun liflerinin kimyasal bir hamurlaştırma yöntemiyle ayrıştırılmasıyla elde edilen, uzun lifli ve dayanıklı bir kağıttır. Adını Almanca "güç" anlamına gelen kelimeden alır. Ağartılmadığında kendine özgü kahverengi rengini korur. Oluklu kolilerde dış yüzeyde kullanılan kraft liner, kolinin hem darbe dayanımını hem de doğal görünümünü sağlar.
Kraft koliler, saf liflerden ya da geri dönüştürülmüş liflerle karıştırılarak üretilebilir. Geri dönüştürülmüş lif oranı yükseldikçe çevresel etki azalır, ancak dayanım hedefi için kağıt gramajı ve yapı buna göre ayarlanır. Kolinin dayanımını belirleyen değerleri ECT ve BCT rehberimizde açıkladık.
Bir koli nasıl yeniden koli olur?
- Ayrı toplama: kullanılmış koliler kağıt atıklarla birlikte ayrı biriktirilir.
- Balyalama: toplanan karton ve kağıt sıkıştırılarak balya haline getirilir ve kağıt fabrikasına gönderilir.
- Hamurlaştırma: balyalar suyla karıştırılarak liflerine ayrılır.
- Temizleme: bant, zımba, plastik ve diğer yabancı maddeler eleklerle ve ayırıcılarla hamurdan alınır.
- Yeni kağıt: temizlenen lif hamuru yeniden kağıda dönüştürülür ve bu kağıttan yeni liner ve dalga kağıdı üretilir.
FEFCO'nun aktardığı çalışmalara göre oluklu mukavva lifleri, kalitede belirgin bir kayıp olmadan 25 kereden fazla geri dönüştürülebilir. Her döngüde liflerin bir kısmı kısaldığından sisteme yeni lif eklenmesi gerekir; bu da sorumlu yönetilen ormanlardan elde edilen hammaddeyi döngünün parçası yapar.
Türkiye'de ambalaj atıkları hangi kurallarla yönetilir?
Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği
Türkiye'de ambalaj ve ambalaj atıklarının yönetimi, 26 Haziran 2021 tarihli ve 31523 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ile düzenlenir. Yönetmeliğin genel ilkesi açıktır: ambalaj atığının oluşumu önlenmeli, oluşması kaçınılmazsa öncelikle yeniden kullanılmalı ve geri kazanılmalıdır. Maddesel geri dönüşüm esastır; enerji kaynağı olarak kullanım ancak geri dönüşüm teknik ya da ekonomik olarak mümkün değilse son tercih olarak uygulanır.
Yönetmelik, ambalaj işaretlemesine de bir çerçeve getirir. Bakanlıkça belirlenen özel düzenlemeler dışında işaretleme gönüllülük esasına dayanır. İşaretleme yapılacaksa yönetmelik eklerinde tanımlanan sembol kullanılır; sembolün ortasına malzeme numarası, altına malzeme kısaltması yazılır ve işaret kolay görülebilir, okunabilir ve kalıcı olmalıdır. Kağıt ve karton ambalajlar "PAP" kısaltmasıyla gösterilir; Avrupa Birliği'nin 97/129/EC sayılı kararındaki sistemde oluklu mukavva 20 numarayla tanımlanır.
Sıfır Atık Yönetmeliği
12 Temmuz 2019 tarihli ve 30829 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sıfır Atık Yönetmeliği, atıkların kaynağında ayrı biriktirilmesine ilişkin kuralları belirler. Malzeme türüne göre ayrı biriktirme yapılan yerlerde kağıt atıklar için mavi renkli ekipman kullanılır. İşletmenizde kolileri bu ekipmanda biriktirmek, onların geri dönüşüm zincirine temiz şekilde girmesini sağlar.
Geri dönüşümü kolaylaştıran ambalaj tasarımı
Geri dönüşüm, ambalaj tasarlanırken başlar. Kolinizi döngüye daha uygun hale getirmek için şunlara dikkat edin:
Tek malzeme tercih edin
Kağıt ile plastiği birbirinden ayrılamayacak şekilde birleştiren ambalajlar (yönetmelikteki tanımıyla kompozit ambalaj) geri dönüşüm tesisinde sorun çıkarır. Mümkün olduğunca tamamen kağıt bazlı çözümleri seçin: kağıt bant, kağıt dolgu, karton ara bölme.
Baskıda sade olun
Su bazlı mürekkeple yapılan baskı, kutunun geri dönüştürülebilirliğini korur. Plastik laminasyon, metalik folyo ve geniş plastik pencereler ise ayrıştırmayı zorlaştırabilir. Tasarım aşamasındaki diğer kararlar için logo baskılı kutu tasarım ipuçları yazımıza göz atabilirsiniz.
Doğru ölçü, daha az malzeme
En sürdürülebilir ambalaj, gerekenden fazlası olmayan ambalajdır. Ürüne göre seçilmiş bir kutu daha az mukavva, daha az dolgu ve daha düşük kargo hacmi demektir. Ölçüyü doğru belirlemek için koli ölçüsü rehberimize, ölçünün kargo hacmine etkisi için desi hesabı rehberimize bakabilirsiniz.
Yeniden kullanıma uygun tasarım
Çift bantlı ya da kilitli kapaklı kutular, müşterinin aynı kutuyu iade ya da başka bir gönderi için kullanmasına imkan verir. E-ticaret kargo kutusu kategorimizdeki kilitli modeller bantsız kapanır ve birden fazla kullanıma uygundur.
Müşterinize ne söylemelisiniz?
Kutunun içine ya da kapak altına basılacak kısa bir not, kolinin doğru şekilde geri dönüşüme gitmesini sağlar:
- Koliyi düzleştirin.
- Bant ve etiketleri mümkün olduğunca ayırın.
- Kuru ve temiz kolileri kağıt atık için ayrılan mavi kutuya atın.
Yağ ya da yemek artığıyla kirlenmiş karton, temiz kağıt atığın kalitesini düşürebilir. Pizza kutusu gibi gıda ambalajlarında kirli kısımları ayırmak, temiz kısmın geri dönüşüme gitmesine yardımcı olur. Gıda ambalajındaki diğer kurallar için gıda ile temas eden karton ambalaj yazımızı okuyabilirsiniz.
Sorumlu iddia, doğru iletişim
"Yüzde yüz doğa dostu" gibi genel ifadeler yerine ölçülebilir ve doğru bilgiler kullanmak, müşterinin güvenini korur. Kutunuzun neden yapıldığını, nasıl geri dönüştürüleceğini ve hangi eklerden kaçındığınızı açıkça anlatmak, en inandırıcı sürdürülebilirlik mesajıdır. Bizim bu konudaki yaklaşımımızı sürdürülebilirlik sayfamızda bulabilirsiniz. Tamamen kağıt bazlı, sade baskılı bir kutu tasarlamak isterseniz özel üretim formundan bize ulaşın.
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
Kraft koli kaç kez geri dönüştürülebilir?
Avrupa oluklu mukavva üreticileri birliği FEFCO'nun aktardığı çalışmalara göre oluklu mukavvayı oluşturan lifler, kalitede belirgin bir kayıp olmadan 25 kereden fazla geri dönüştürülebilir. Her döngüde bir miktar lif kısaldığı için sisteme düzenli olarak yeni lif de eklenir.
Koliyi geri dönüşüme atmadan önce ne yapmalıyım?
Koliyi düzleştirin, plastik bant, etiket ve dolgu malzemelerini mümkün olduğunca ayırın, kolinin kuru ve temiz olmasına dikkat edin. Kağıt atıklar için mavi renkli biriktirme ekipmanını kullanın.
Baskılı kutular geri dönüştürülebilir mi?
Su bazlı mürekkeple yapılan baskı, kutunun geri dönüştürülmesine engel olmaz. Plastik laminasyon, metalik folyo ve kalın plastik pencere gibi ekler ise ayrıştırmayı zorlaştırabilir.
Kutunun üzerine geri dönüşüm işareti koymak zorunlu mu?
Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği'ne göre Bakanlıkça belirlenen özel düzenlemeler dışında ambalaj işaretlemesi gönüllülük esasına dayanır. İşaretleme yapılacaksa yönetmelikte tanımlı sembol ve malzeme kodu sistemi kullanılır.
Ölçünüze, adedinize ve baskınıza göre fiyat almak için bilgilerinizi iletin.
Özel üretim teklifi al