Koli ölçüsü nasıl alınır? İç ölçü, dış ölçü ve tolerans

Bir koli siparişinde en pahalı hata, yanlış ölçüyle verilen siparişin bin adet olarak kapınıza gelmesidir. Ürün sığmaz ya da kutunun içinde sallanır; ikisi de hasar ve fazladan kargo maliyeti demektir. Bu rehberde koli ölçüsünün nasıl okunduğunu, ürününüzü nasıl ölçeceğinizi ve üretimde neden küçük farklar oluştuğunu anlatıyoruz.

Koli ölçüsü neden en × boy × yükseklik sırasıyla verilir?

Oluklu kutu üreticileri ölçüyü kutunun ağzına bakarak tanımlar. Kutuyu açık kapaklarıyla önünüze koyduğunuzu düşünün:

• En (uzunluk): ağzı oluşturan iki kenardan uzun olanı.
• Boy (genişlik): ağzı oluşturan kısa kenar.
• Yükseklik (derinlik): tabandan, kapaklar kapandığındaki üst seviyeye kadar olan mesafe.

Avrupa oluklu mukavva üreticilerinin ortak tasarım kataloğu olan FEFCO kodları da ölçüyü bu mantıkla, uzunluk × genişlik × derinlik olarak tanımlar. Sıra önemlidir: 40 × 30 × 20 cm bir koli ile 40 × 20 × 30 cm bir koli aynı hacme sahiptir ama farklı kutulardır. İlki geniş ve basık, ikincisi dar ve yüksektir. Ağız ölçüsü değiştiği için ürünün kutuya yerleştirilme şekli, kapakların boyu ve istifte üstte kalan yüzey de değişir.

Hangi kenar "en" sayılır?

Kutunun nasıl dolacağını düşünün. Ürünü yukarıdan mı yerleştireceksiniz, yoksa yan yatırarak mı? Yerleştirme yönü, ağız ölçüsünü belirler. Şişe, vazo, ayakta duran ürünler için yükseklik uzun kenardır; tekstil ve kitap gibi yatay yerleşen ürünlerde yükseklik en kısa kenardır.

İç ölçü ve dış ölçü farkı

Koli ölçüsü sektörde iç ölçü olarak verilir. Çünkü önemli olan ürünün içeri sığmasıdır. Ürün sayfalarımızdaki ölçüler de kutunun iç ölçüsüdür.

Dış ölçü ise mukavvanın kalınlığı kadar büyüktür ve şu durumlarda önem kazanır:

• Kargo ücreti: taşıyıcılar desiyi dış ölçüden hesaplar. Ayrıntısı için kargo desi hesabı rehberimize bakabilirsiniz.
• Palet ve raf yerleşimi: 120 × 80 cm bir palete kaç koli sığacağı dış ölçüyle hesaplanır.
• Dış kutuya yerleştirme: küçük kutuları büyük bir koliye toplayacaksanız iç kutuların dış ölçüsü, dış kolinin iç ölçüsünü belirler.

Fark, dalga tipine göre değişir. Kabaca E dalga yaklaşık 1,5 mm, B dalga yaklaşık 3 mm, çift oluklu BC dalga yaklaşık 7 mm kalınlıktadır. Her kenarda iki kat duvar bulunduğu düşünülürse, çift oluklu bir kolide iç ve dış ölçü arasında 1 cm'ye yakın fark görmek şaşırtıcı değildir. Dalga tiplerini tek, çift, üç oluklu koli rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Ürününüzü doğru ölçmenin dört adımı

1. Ürünü paketlenmiş haliyle ölçün

Kutuya ne girecekse onu ölçün. Ürün kendi kutusunda, poşetinde ya da sargısındaysa ölçüyü o haliyle alın. Çıplak ürünü ölçüp sonradan ambalaj eklemek, en sık karşılaştığımız ölçü hatasıdır.

2. En geniş noktaları alın

Şerit metreyi ürünün en çıkıntılı noktalarından geçirin. Sap, kulp, kapak, düğme gibi parçalar ölçüye dahildir. Düzensiz şekilli ürünlerde ürünü bir masanın kenarına ve duvara dayayıp iki kitapla sınırlayarak ölçmek pratik bir yöntemdir.

3. Koruma payını ekleyin

Pay, ürünün kırılganlığına ve kullanacağınız dolguya göre değişir:

Ürün durumu	Önerilen pay (her yönde)
Sağlam ürün, dolgu yok (tekstil, kitap)	3–5 mm
Hafif dolgu (kağıt, ince balonlu naylon)	1–1,5 cm
Kırılabilir ürün (cam, seramik)	2–3 cm ve sıkıştırılmış dolgu kalınlığı

Payı ürün ölçüsünün her iki tarafına eklediğinizi unutmayın. 20 cm genişliğindeki bir ürüne her yönde 1 cm pay verirseniz iç ölçü 22 cm olur.

4. Ölçüyü yazılı ve birimli verin

"30'luk koli" gibi ifadeler farklı kişiler için farklı kutular anlamına gelir. Ölçüyü santimetre ve en × boy × yükseklik sırasıyla, iç ölçü olduğunu belirterek yazın. Varsa ürünün ağırlığını da ekleyin; dalga tipini ağırlık belirler.

Tolerans: üretimde neden milimetrik farklar oluşur?

Oluklu mukavva canlı bir malzemedir. Kağıt nemi alıp verir, oluk sırtları bükme hattında hafifçe ezilir, kapakların katlandığı çizgiler (bigler) birkaç milimetre içe ya da dışa kayabilir. Bu yüzden üretilen kutunun ölçüsü, çizimdeki ölçüden birkaç milimetre farklı çıkabilir.

Toleransı yönetmenin yolu, ürünü milimetrik sığacak şekilde planlamamaktır. Birkaç milimetrelik pay, hem üretim farkını hem de paketlemede ürünün rahat yerleşmesini karşılar. Ürününüz bir makineye, bir rafa ya da başka bir kutuya kesin ölçüyle girmek zorundaysa bunu teklif talebinizde açıkça belirtin; kabul edilebilir farkı üretimden önce birlikte netleştirelim.

Nem ve depolama da ölçüyü etkiler

Rutubetli bir depoda bekleyen koliler hafifçe şişebilir, kuru ortamda ise çekebilir. Kolileri kuru, zeminle teması kesilmiş bir alanda saklamak hem ölçüyü hem de dayanımı korur. Dayanımın nemle nasıl değiştiğini ECT ve BCT rehberimizde anlatıyoruz.

Hazır ölçü mü, özel üretim mi?

Ölçünüz standart bir koliye yakınsa hazır ölçü hem hızlı hem ekonomiktir. Oluklu koli ve e-ticaret kargo kutusu kategorilerinde ölçüleri ve adet kademeli fiyatları görebilirsiniz.

Ürününüz ile hazır ölçüler arasında her yönde 2 cm'den fazla boşluk kalıyorsa, boşluk dolguya ve desiye para ödemek anlamına gelir. Bu durumda size özel ölçü daha ekonomik olabilir. Özel üretim formuna ürün ölçüsünü, ağırlığını ve adedi yazmanız yeterli; doğru iç ölçüyü ve dalga tipini birlikte belirleriz.

Kısa kontrol listesi

1. Ürünü paketlenmiş haliyle, en geniş noktalarından ölçtüm.
2. Koruma payını her iki tarafa ekledim.
3. Ölçüyü iç ölçü olarak, en × boy × yükseklik sırasıyla ve santimetre cinsinden yazdım.
4. Ürün ağırlığını not ettim.
5. Kargo ve palet için dış ölçünün ne olacağını düşündüm.

Kaynaklar

• FEFCO Code: oluklu ambalaj tasarımları için uluslararası kodlama sistemi
• FEFCO: oluklu mukavva üretim süreci